अध्यायः १३६

सञ्जय उवाच।

तवात्मजांस्तु पतितान्दृष्ट्वा कर्णः प्रतापवान्।
क्रोधेन महताऽऽविष्टो निर्विण्णोऽभूत्स जीवितो।।

आगस्कृतमिवात्मानं मेने चाधिरथिस्तदा।
यत्प्रत्यक्षं तव सुता भीमेन निहता रणे।।

भीमसेनस्ततः क्रुद्धः कर्णस्य निशिताञ्शरान्।
निचखान् स सम्भ्रान्तः पूर्ववैरमनुस्मरन्।।

स भीमं पञ्चभिर्विद्ध्वा राधेयः प्रहसन्निव।
पुनर्विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः।।

अविचिन्त्याथ तान्बाणान्कर्णेनास्तान्वृकोदरः।
रणे विव्याध राधेयं शरेणानतपर्वणा।।

पुनश्च विशिखैस्तीक्ष्णैर्विद्ध्वा मर्मसु पञ्चभिः।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन सूत पुत्रस्य मारिष।।

अथान्यद्धनुरादाय कर्णो भारत दुर्मनाः।
इषुभिश्छादयामास मीमसेनं परन्तपः।।

तस्य भीमो हयान्हत्वा विनिहत्य च सारथिम्।
प्रजहास महाहासं कृतप्रतिकृतं महत्।।

इषुभिः कार्मुकं चास्य चकर्त पुरुषर्षभः।
तत्पपात महाराज स्वर्णपृष्ठं महास्वनम्।।

अवारोहद्रथात्तस्मादथ कर्णो महारथः।
गदां गृहीत्वा समरे भीमाय प्राहिणोद्रुषा।।

तामापतन्तीमालक्ष्य भीमसेनो महागदाम्।
शरैरवारयद्राजन्सर्वसैन्यस्य पश्यतः।।

ततो बाणसहस्राणि प्रेषयामास पाण्डवः।
सूतपुत्रवधाकाङ्क्षी त्वरमाणः पराक्रमी।।

तानिषूनिषुभिः कर्णो वारयित्वा महामृधे।
कवचं भीमसेनस्य पाटयामास सायकैः।।

अथैनं पञ्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत्।
पश्यतां सर्वसैन्यानां तदद्भुतमिवाभवत्।।

ततो भीमो महाबाहुर्नवभिर्नतपर्वभिः।
प्रेषयामास सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रस्य मारिष।।

ते तस्य कवचं भित्त्वा तथा बाहुं च दक्षिणम्।
अभ्ययुर्धरणीं तीक्ष्णा वल्मीकमिव पन्नगाः।।

स च्छाद्यमानो बाणौधैर्भीमसेनधनुश्च्युतैः।
पुनरेवाभवत्कर्णो भीमसेनात्पराङ्मुखः।।

तं पराङ्मुखमालोक्य पदातिं सूतनन्दनम्।
कौन्तेयशरसञ्छन्नं राजा दुर्योधनोऽब्रवीत्।।

त्वरध्वं सर्वतो यत्ता राधेयस्य रथं प्रति।
ततस्तव सुता राजञ्श्रुत्वा भ्रातुर्वचो द्रुतम्।।

अभ्ययुः पाण्डवं युद्धे विसृजन्तः शिलीमुखान्।
चित्रोपचित्रश्चित्राक्षश्चारुचित्रः शरासनः।।

चित्रायुधश्चित्रवर्मा समरे चित्रयोधिनः।
तानापतत एवाशु भीमसेनो महारथः।।

एकैकेन शरेणाजौ पातयामास ते सुतान्।
ते हता न्यपतन्भूमौ वातरूग्णा इव द्रुमाः।।

दृष्ट्वा विनिहतान्पुत्रांस्तव राजन्महारथान्।
अश्रुपूर्णमुखः कर्णः क्षत्तुः सस्मार तद्वचः।।

रथं चान्यं समास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः।
अभ्ययात्पाण्डवं युद्धे त्वरमाणः पराक्रमी।।

तावन्योन्यं शरैर्भित्त्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः।
व्यभ्राजेतां यथा मेघौ संस्यूतौ सूर्यरश्मिभिः।।

षट्‌त्रिंशद्भिस्ततो भल्लैर्निशितैस्तिग्मतेजनैः।
व्यधमत्कवनं क्रुद्धः सूतपुत्रस्य पाण्डवः।।

सूतपुत्रोऽपि कौन्तेयं शरैः सन्नतपर्वभिः।
पञ्चाशता महाबाहुर्विव्याध भरतर्षभ।।

रक्तचन्दनदिग्धाङ्गौ शरैः कृतमहाव्रणौ।
शोणिताक्तौ व्यराजेतां कालसूर्याविवोदितौ।।

तौ शोणितोक्षितैर्गात्रैः शरैश्छिन्नतनुच्छदौ।
विवृताङ्गौ व्यराजेतां निर्मुक्ताविव पन्नगौ।।

`क्रोधाग्नितेजसा दिप्तौ संरम्भाद्रक्तलोचनौ।
व्यभ्राजेतां महाराज विधूमाविव पावकौ'।।

व्याघ्राविव नरव्याघ्रौ दंष्ट्राभिरितरेतरम्।
शरधारासृजौ वीरौ मेघाविव ववर्षतुः।।

वारणाविव चान्योन्यं विषाणाभ्यामरिन्दमौ।
निर्भिन्दन्तौ स्वगात्राणि सायकैश्चारु रेजतुः।।

नादयन्तौ प्रहर्षन्तौ विक्रीडन्तौ परस्परम्।
मण्डलानि विकुर्वाणौ रथाभ्यां रथिषूत्तमौ।।

वृषाविवाथ नर्दन्तौ बलिनौ वासितान्तरे।
सिंहाविव पराक्रान्तौ नरसिंहौ महाबलौ।।

परस्परं वीक्षमाणौ क्रोधसंरक्तलोचनौ।
युयुधाते महावीर्यौ शक्रवैरोचनी यथा।।

ततो भीमो महाबाहुर्बाहुभ्यां विक्षिपन्धनुः।
व्यराजत रणे राजन्सविद्युदिव तोयदः।।

सनेमिघोषस्तनितश्चापविद्युच्छराम्बुभिः।
भीमसेनमहामेघः कर्णपर्वतमावृणोत्।।

ततः शरसहस्रेण सम्यगस्तेन भारत।
पाण्डवो व्यकिरत्कर्णं भीमो भीमपराक्रमः।।

तत्रापश्यंस्तव सुता भीमसेनस्य विक्रमम्।
सुपुङ्खैः कङ्कवासोभिर्यत्कर्णं छादयञ्शरैः।।

स नन्दयन्रणे पार्थं केशवं च यशस्विनम्।
सात्यकिं चक्ररक्षौ च भीमः कर्णमयोधयत्।।

विक्रमं भुजयोर्वीर्यं धैर्यं च विदितात्मनः।
पुत्रास्तव महाराज दृष्ट्वा विमनसोऽभवन्।।

।। इति श्रीमन्महाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि
चतुर्दशदिवसयुद्धे षट्‌त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः।। 136 ।।