अध्यायः २५७

वैशंपायन उवाच।

ततस्तु शिल्पिनः सर्वं कृतमूर्चुर्नराधिपम्।
विदुरश्च महाप्राज्ञो धृतराष्ट्रे न्यवेदयत् ।।

सज्जं क्रतुवरं राजन्कालप्राप्तं च भारत।
सौवर्णं च कृतं सर्वं लाङ्गलं च महाधनम् ।।

एवच्छ्रुत्वा नृपश्रेष्ठो धृतराष्ट्रो विशंपते।
आज्ञापयामास नृपः क्रतुराजप्रवर्तनम् ।।

ततः प्रववृते यज्ञः प्रभूतार्थः सुसंस्कृतः।
दीक्षितश्चापि गान्धारिर्यथाशास्त्रं यथाक्रमम् ।।

प्रहृष्टो धृतराष्ट्रश्च विदुरश्च महायशाः।
भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो गान्धारी च यशस्विनी ।।

निमन्त्रणार्थं दूर्तांश्च प्रेषयामास शीघ्रगान्।
पार्थिवानां च राजेन्द्र ब्राह्मणानां तथैव च ।।

ते प्रयाता यथोद्दिष्टा दूतास्त्वरितवाहनाः।
तत्र कचित्प्रयान्तं तु दूतं दुःशासनोऽब्रवीत् ।।

गच्छ द्वैतवनं शीघ्रं पाण्डवान्पापपूरुषान्।
निमन्त्रय यथान्यायं विप्रांस्त स्मिन्वने तदा ।।

स गत्वा पाण्डवान्सर्वानुवाचाभिप्रणम्य च।
दुर्योधनो महाराज यजते नृपसत्तमः ।।

स्ववीर्यार्जितमर्थौघमवाप्य कुरुसत्तमः।
तत्र गच्छन्ति राजानो ब्राह्मणाश्च ततस्ततः ।।

अहं तु प्रेषितो राजन्कौरवेण महात्मना।
आमन्त्रयति वो राजा धार्तराष्ट्रो जनेश्वरः।
मनोभिलषितं राज्ञस्तं क्रतुं द्रष्टुमर्हथ ।।

ततो युधिष्ठिरो राजा तच्छ्रुत्वा दूतभाषितम्।
अब्रवीन्नृपशार्दूलो दिष्ट्या राजा सुयोधनः।
यजते क्रतुमुख्येन पूर्वेषां कीर्तिवर्धनः ।।

वयमप्युपयास्यामो न त्विदानीं कथंचन।
समयः परिपाल्यो नो यावद्वर्षं त्रयोदशम् ।।

श्रुत्वैतद्धर्मराजस्य भीमो वचनमब्रवीत्।
तदा तु नृपतिर्गन्ता धर्मराजो युधिष्ठिरः ।।

अस्त्रशस्त्रप्रदीप्तेऽग्नौ यदा तं पातयिष्यति।
वर्षात्रयोदशादूर्ध्वं रणसत्रे नराधिपः ।।

यदा क्रोधहविर्मोक्ता धार्तराष्ट्रेषु पाण्डवः।
आगन्तारस्तदा स्मेति वाच्यस्ते स सुयोधनः ।।

शेषास्तु पाण्डवा राजन्नैवोचुः किंचिदप्रियम्।
दूतश्चापि यथावृत्तं धार्तराष्ट्रे न्यवेदयत् ।।

अथाजग्मुर्नरश्रेष्ठा नानाजनपदेश्वराः।
ब्राह्मणाश्च महाभाग धार्तराष्ट्रपुरं प्रति ।।

ते त्वर्चिता यथाशास्त्रं यथाविधि यथाक्रमम्।
मुदा परमया युक्ताः प्रीताश्चापि नरेश्वराः ।।

धृतराष्ट्रोऽपि राजेन्द्र संवृतः सर्वकौरवैः।
हर्षेण महता युक्तो विदुरं प्रत्यभाषत ।।

यथा सुखी जनः सर्वः क्षत्तः स्यादन्नसंयुतः।
तुष्येत्तु यज्ञसदने तथा नीतिर्विधीयताम् ।।

विदुरस्तु तदाज्ञाय सर्ववर्णानरिंदम।
यथा प्रमाणतो विद्वान्पूजयामास धर्मवित् ।।

भक्ष्यपेयान्नपानेन माल्यैश्चापि सुगन्धिभिः।
वासोभिर्विविधैश्चैव योजयामास हृष्टवत् ।।

कृत्वा ह्यवभृथं वीरो यथाशास्त्रं यथाक्रमम्।
सान्त्वयित्वा च राजेन्द्रो दत्त्वा च विविधं वसु।
विसर्जयामास नपान्ब्राह्मणांश्च सहस्रशः ।।

विसृज्यच नृपान्सर्वान्भ्रातृभिः परिवारितः।
विवेश हास्तिनपुरं सहितः कर्णसौबलैः ।।

।। इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि
घोषयात्रापर्वणि सप्तपञ्चाशदधिकद्विशततमोऽध्यायः ।। 257 ।।