🙏

भक्तामर स्तोत्र

Bhaktamar Stotr

स्तोत्र · Sanskrit · ⏱ 8 min

अन्य नाम · Also known as भक्तामर स्तोत्र · Bhaktamar Stotr

જૈન સ્તોત્ર · A Jain devotional text, carried under its own tradition.

अक्षर का आकार

(वसंततिलकावृतम्)

भक्तामर प्रणत मौलि मणि प्रभाणा-
मुद्योतकं दलित पाप तमो वितानम् ;
सम्यक् प्रणम्य जिन पाद युगं-युगादा-
वालम्बनं भव जले पततां जनानाम्. ।। १ ।।
यः संस्तुतः सकल वाड्मय तत्व बोधा-
दुदभूत बुद्धि पटुभिः सुरलोक नाथैः;
स्तोत्रै र्जगत्त्रितय चित्त हरै रुदारैः-
स्तोष्ये किलाह मपि तं प्रथमं जिनेन्द्रम्. ।। २ ।।
बुद्धया विनापि विबुधा र्चित पाद पीठ !
स्तोतुं समुद्यत मति र्विगत त्रपोडहम्;
बालं विहाय जल संस्थित मिन्दु बिम्ब-
मन्यः क ईच्छति जनः सहसा ग्रहीतुम्. ।। ३ ।।
वकतुं गुणान् गुण समुद्र ! शशांक-कान्तान्;
कस्ते क्षमः सुर गुरु प्रतिमोडपि बुद्धया ?;
कल्पान्त काल पवनोद्धत नक्र चक्रं-
को वा तरीतु मल मम्बु निधिं भुजाभ्याम् ? ⁠।। ४ ।।
सोडहं तथापि तव भक्ति वशान्मुनीश,
कर्तुं स्तवं विगत शक्ति रपि प्रवृत्तः;
प्रीत्यात्म वीर्य मविचार्य मृगो मृगेन्द्रं-
नाभ्येति किं निज शिशोः परि पालनार्थम् ? ।। ५ ।।
अल्प- श्रुतं श्रुत-वतां परिहास-धाम,
त्वद् भक्ति-रेव मुखरी-कुरुते बलान्माम् ;
यत्कोकिल: किल मधौ मधुरं विरौति-
तच्चारु-चूत-कलिका-निकरैक-हेतु: ।। ६ ।।

त्वतसंस्तवेन भव सन्तति सन्निबद्धं,
पापं क्षणात्क्षय मुपैति शरीर भाजाम्;
आक्रान्तलोक मलि नील मशेष माशु,
सूर्यांशु भिन्न मिव शार्वर मन्धकारम् ।। ७ ।।
मत्वेति नाथ ! तव संस्तवनं मयेद-
मारभ्यते तनु धियापि तव प्रभावात् ;
चेतो हरिष्यति सतां नलिनी दलेषु,
मुक्ताफल द्युति मुपैति ननूद बिंदुः ।। ८ ।।
आस्तां तव स्तवन मस्त समस्तदोषं,
त्वत्संकथापि जगतां दुरितानि हन्ति;
दूरे सहस्र किरणः कुरुते प्रभैव,
पद्माकरेषु जल जानि विकास भांजि ।। ९ ।।
नात्यदभुतं भुवन भूषण भूतनाथ !,
भूतै र्गुणै र्भुवि भवन्त मभिष्टुवन्तः ;
तुल्या भवन्ति भवतो ननु तेन किं वा,
भूत्याश्रितं य ईह नात्म समं करोति. ।। १० ।।
दष्ट्वा भवन्त मनिमेष विलोकनीयं,
नान्यत्र तोष - मुपयाति जनस्य चक्षुः;
पीत्वा पयः शशिकर द्युति दुग्ध सिन्धोः,
क्षारं जलं जलनिधेरशितुं क ईच्छेत् ?. ⁠।। ११ ।।
यैः शान्त राग रुचिभिः परमाणुभि स्त्वं,
निर्मापित स्त्रिभुवनैक ललाम भूत !;
तावन्त एव खलु तेडप्यणवः पृथिव्यां,
यत्ते समान मपरं नहि रूप मस्ति. ।। १२ ।।

वकत्रं कव ते सूर नरोरग नेत्र हारि ?,
निःशेष निर्जित जगत्त्रि तयोपमानम्;
बिंबं कलंक मलिनं कव निशाकरस्य ?,
यद्रासरे भवति पांडु पलाश कल्पम्. ।। १३ ।।
सम्पूर्ण मंडल शशांक कला कलाप,
शुभ्रा गुणा स्त्रिभुवनं तव लंधयन्ति ;
ये संश्रिता स्त्रिजगदीश्वर ! नाथ मेकं,
कस्तानिनवारयति संचरतो यथेष्टम् ?. ।। १४ ।।
चित्रं किमत्र ! यदि ते त्रिदशांगनाभि-
नीतं मनागपि मनो न विकार मार्गम्;
कल्पान्तकाल मरुता चलिता चलेन,
किं मंदराद्रि शिखरं चलितं कदाचित्. ।। १५ ।।
निर्धूमवर्ति रप वज्जित तैल पुरः,
कृत्स्नं जगत्त्रय मिंद प्रकटी करोषि;
गम्यो न जातु मरुतां चलिता चलानां,
दीपोडपरस्त्वमसि नाथ ! जगत्प्रकाशः.।। १६ ।।
नास्तं कदाचि दुपयासि न राहु गम्य:,
स्पष्टी करोषि सहसा युगपज् जगन्ति;
नाम्भो धरो दर निरुद्ध महाप्रभावः,
सूर्यातिशायि महिमासि मुनीन्द्र ! लोके.।। १७ ।।
नित्योदयं दलित मोह महान्धकारं,
गम्यं न राहु वदनस्य न वारिदानाम्;
विभ्राजते तव मुखाब्ज मनल्पकान्ति,
विद्योतयज ज्जगद पूर्व शशांक बिम्बम्. ⁠।। १८ ।।

किं शर्वरीषु शशिनाडन्हि विवस्वता वा ?
युष्मन्मुखेन्दु दलितेषु तमस्सु नाथ !;
निषपन्न शालि वन शालिनि जीव लोके,
कार्यं कियज्जल धरै र्जल भार नम्रैः ?. ।। १९ ।।
ज्ञानं यथा त्वयि विभाति कृतावकाशं,
नैवं तथा हरि हरादिषु नायकेषु;
तेजः स्फूरन्मणिषु याति यथा महत्वं,
नैवं तु काच शकले किरणा-कुलेडपि. ।। २० ।।
मन्ये वरं हरि हरादय एव र्दष्टा,
र्दष्टेषु येषु हृदयं त्वयि तोष मेति;
किं वीक्षितेन भवता ? भुवि येन नाडन्यः,
कश्विन्मनो हरति नाथ ! भवान्तरेडपि. ।। २१ ।।
स्त्रीणां शतानि शतशो जनयन्ति पुत्रान्,
नान्या सुतं त्वदुपमं जननी प्रसूता;
सर्वा दिशो दधति भानि सहस्र रश्मिं,
प्राच्येव दिग्जनयति स्फुरदंशु जालम्. ।। २२ ।।
त्वामा मनन्ति मुनयः परमं पुमांस-
मादित्य वर्ण ममलं तमसः परस्तात्;
त्वामेव सम्य गुपलभ्य जयन्ति मृत्युं,
नान्यः शिवः शिव पदस्य मुनीन्द्र ! पन्था: ⁠।। २३ ।।
त्वामव्ययं विभुमचिन्तयम संख्य माद्यं,
ब्रह्माण मीश्वर मनन्त मनंग केतुम्;
योगीश्वरं विदित योग मनेक मेकं,
ज्ञान स्वरूप ममलं प्रवदन्ति सन्त:. ।। २४ ।।

बुद्धस्त्वमेव विबुधा र्चित बुद्धि बोधात्,
त्वं शंकरोडसि भुवन त्रय शंकरत्वात्;
धाताडसि धीर ! शिव मार्ग विधे र्विधानात्,
व्यकतं त्वमेव भगवन् पुरुषोत्तमोडसि. ।। २५ ।।
तुभ्यं नम स्त्रिभुवनार्ति हराय नाथ !,
तुभ्यं नमः क्षिति तला मल भूषणाय;
तुभ्यं नम स्त्रिजगतः परमेश्वराय,
तुभ्यं नमो जिन ! भवोदधि शोषणाय. ।। २६ ।।
को विस्मयोडत्र ! यदि नामगुणै रशेषै-
स्त्वं संश्रितो निरवकाश तया मुनीश !;
दोषै रुपात् विविधा श्रय जात गर्वैः,
स्वप्नान्तरेडपि न कदाचिद पीक्षितोडसि. ।। २७ ।।
उच्चै रशोक तरु संश्रित मुन्मयूख-
माभातिरूप ममलं भवतो नितान्तम्;
स्पष्टोल्लसत्किरण मस्त तमो वितानं,
बिम्बं रवे रिव पयोधर पार्श्व वर्ति. ।। २८ ।।
सिंहासने मणि मयूख शिखा विचित्रे,
विभ्राजते तव वपुः कनकावदातम्;
बिम्बं वियद्रिलसदंशु लता वितानं,
तुंगोदयाद्रि शिरसीव सहस्र रश्मेः. ।। २९ ।।
कुन्दावदात चल चामर चारु शोभं,
विभ्राजते तव वपुः कलधौत कान्तम्;
उद्यच्छशांक शुचि निर्झर वारि धार –
मुच्चैस्तटं सुर गिरे रिव शातN कौम्भम्. ।। ३० ।।

छत्र त्रयं तव विभाति शशांक कान्त –
मुच्चैः स्थितं स्थगित भानु कर प्रतापम्;
मुक्ताफल प्रकर जाल विवृद्ध शोभं,
प्रख्यापयत्त्रिजगतः परमेश्वरत्वम्. ।। ३१ ।।
गंभीर तार रव पूरित दिग्विभाग,
स्त्रैलोक्य लोक शुभ संगम भूति दक्ष;
सद्धर्मराज जय घोषण घोषक: सन्,
खे दुंदुभि र्ध्वनति ते यशस प्रवादी, ।। ३२ ।।
मंदार सुंदर नमेरु सुपारिजात,
संतानकादि कुसुमोत्कर वृष्टि रुद्धा;
गंधोद बिन्दु शुभ मंद मरुत् प्रपात,
दिव्या दिवः पतति ते वयसां ततिर्वा. ।। ३३ ।।
शुभ्रप्रभा वलय भूरि विभा विभाऽस्ते,
लोक त्रयद्युतिमतां द्युति माक्षिवंति;
प्रोद्यद दिवाकर निरंतर भूरि संख्या,
दीप्त्या जयत्यपि निशा मपि सोम सौम्याम् ⁠।। ३४ ।।
स्वर्गापवर्ग गम मार्ग विमार्ग णेष्ट,
सद्धर्म तत्त्व कथनैक पटु स्त्रिलोक्याम्
दिव्य ध्वनि र्भवति ते विशदार्थ सर्व,
भाषा स्वभाव परिणाम गुणैः प्रयोज्य ।। ३५ ।।
उन्निद्र हेम नव पंकज पुंज कान्ति,
पर्युल्लसन्नख मयूख शिखा भिरामौ;
पादौ पदानि तव यत्र जिनेन्द्र ! धत्तः,
पद्मानि तत्र विबुधाः परिकल्पयन्ति. ।। ३६ ।।

ईत्थं यथा तव विभूति रभूज्जिनेन्द्र !
धर्मो पदेशन विधौ न तथा परस्य:;
यार्दक् प्रभा दिन कृतःप्रहतान्धकारा,
तार्दक् कुतो ग्रह गणस्य विकाशिनोडपि ?. ।। ३७ ।।
श्र्व्योतन्मदाविल विलोक कपोल मूल,
मत्त भ्रमद् भ्रमर नाद विवृद्ध कोपम;
ऐरावताभ मिभ मुद्धत मापतन्तं,
दृष्ट्वा भयं भवति नो भवदा श्रितानाम्. ⁠।। ३८ ।।
भिन्नेभ कुंम्भ गलदुज्जवल शोणिताक्त,
मुक्ताफल प्रकर भूषित भुमिभागः;
बद्ध क्रमः क्रम गतं हरिणा धिपोडपि,
नाक्रामति क्रमयुगा चल संश्रितं ते. ।। ३९ ।।
कल्पान्त काल पवनोद्धत वहि्न कल्पं,
दावानलं ज्वलित मुज्जवलमुत्स्फुलिंगम्;
विश्वं जिघत्सु मिव संमुख मापतन्तं,
त्वनाम कीर्तन जलं शमयत्य शेषम्. ।। ४० ।।
रक्तेक्षणं समद कोकिल कंठ नीलं,
क्रोधोद्धतं फणिन मुत्फण मापतन्तम्;
आक्रामति क्रम युगेन निरस्त शंक,
स्त्वन्नाम नाग दमनी हृदि यस्य पुंसः. ।। ४१ ।।
वल्गत्तुरंग गज गर्जित भीम नाद-
माजौ बलं बलवता मपि भूपतीनाम्;
उद्यदिवाकर मयूख शिखा पविद्धं,
त्वत्कीर्तनात्तम ईवाशु भिदा मुपैति. ।। ४२ ।।

कुन्ताग्र भिन्न गज शोणित वारि वाह,
वेगावतार तरणातुर योध भीमे;
युद्धे जयं विजित दुर्जय जेय पक्षा-
स्त्वत्पाद पंकज वना श्रयिणो लभन्ते. ।। ४३ ।।
अम्भोनिधौ क्षुभितभीषण नक्र चक्र,
पाठीन पीठ भयदोल्बण वाडवाग्नौ:;
रंगत्तरंग शिखर स्थित यान पात्रा,
स्त्रासं विहाय भवतः स्मरणाद् व्रजंन्ति. ।। ४४ ।।
उदभूत भीषण जलोदर भार भुग्नाः,
शोच्यां दशामुपगताश्र्वयुत-जीविताशाः;
त्वत्पाद पंकज रजोडमृत दिग्ध देहा,
मर्त्या भवन्ति मकर ध्वज तुल्य रूपाः. ⁠।। ४५ ।।
आपाद कंठमुरु शृंखल वेष्टितांगा,
गांढं बृहन्निगड कोटि निघृष्ट जंघाः;
त्वन्नाम मन्त्र मनिशं मनुजाः स्मरन्तः
सद्यः स्वयं विगत बन्ध भया भवन्ति. ।। ४६ ।।
मत्त द्विपेन्द्र मृगराज दवानलाहि-,
संग्राम वारिधि महोदर बन्धनोत्थम्;
तस्याशु नाश मुपयाति भयं भियेव,
यस्तावकं स्तव मिमं मतिमान धीते. ।। ४७ ।।
स्तोत्र स्रजं तव जिनेन्द्र ! गुणै र्निबद्धां,
भक्त्या मया रुचिर वर्ण विचित्र पुष्पाम्;
धत्ते जनो य ईह कंठ गता मजस्रं,
तं मानतुंग मवशा समुपैति लक्ष्मीः. ।। ४८ ।।

स्रोत · Source

गुजराती विकिस्रोत — "भक्तामर स्तोत्र" (ભક્તામર સ્તોત્ર), Bhaltamar Stotra.pdf, संस्करण 193796. मूल गुजराती लिपि से देवनागरी में लिप्यंतरित। CC BY-SA 4.0.
Gujarati Wikisource — devotional collections · Creative Commons BY-SA
Text from Gujarati Wikisource (gu.wikisource.org), used under CC BY-SA 4.0. The exact page, scan and revision are recorded with each text.

#wikisource#jain

सम्बन्धित पाठ · Related reading

और स्तोत्रपुस्तकालय